Karın Ağrısı Neden Olur?

Karın ağrısı, hemen herkesin yaşamının bir döneminde karşılaştığı yaygın bir yakınmadır. Basit bir gaz veya hazımsızlıktan apandisit, safra kesesi hastalıkları ya da pankreatit gibi acil değerlendirme gerektiren durumlara kadar çok farklı nedenlerle ortaya çıkabilir.

Karın ağrısı tek başına bir hastalık değildir. Ağrının yeri, başlangıç şekli, süresi, şiddeti ve eşlik eden diğer belirtiler, nedeninin anlaşılmasında önemlidir.

Karın ağrısının sık görülen nedenleri nelerdir?

Sindirim sistemine ait çok sayıda hastalık karın ağrısına yol açabilir:

• Gaz ve şişkinlik
• Hazımsızlık
• Gastrit ve ülser
• Gastroenterit ve gıda zehirlenmeleri
• Kabızlık
• İrritabl bağırsak sendromu (IBS)
• Safra kesesi taşları ve safra yolu hastalıkları
• Pankreas hastalıkları
• Divertikülit
• İnflamatuvar bağırsak hastalıkları
• Apandisit
• Bağırsak tıkanıklıkları

Karın ağrısı her zaman sindirim sisteminden kaynaklanmaz. Böbrek ve idrar yolları, kadın üreme organları, damarlar ve hatta bazı göğüs hastalıkları da karın ağrısıyla kendini gösterebilir.

Ağrının yeri önemli midir?

Evet. Ağrının yeri önemli ipuçları verebilir ancak tek başına tanı koydurmaz.

Karnın sağ üst tarafında ağrı

Safra kesesi ve safra yolları hastalıkları başta olmak üzere karaciğer ve çevre organlardan kaynaklanan sorunlarda görülebilir.

Özellikle yağlı yemeklerden sonra başlayan ve sırta veya sağ omuza doğru yayılabilen ağrı safra kesesi hastalıklarında görülebilir.

Karnın üst orta bölümünde ağrı

Mide ve duodenum hastalıkları, fonksiyonel dispepsi ve pankreas hastalıkları bu bölgede ağrıya neden olabilir.

Pankreatitte ağrı genellikle şiddetlidir ve sırta doğru yayılabilir.

Karnın sağ alt tarafında ağrı

Apandisit önemli nedenlerden biridir. Ancak bağırsak, idrar yolları ve kadınlarda jinekolojik hastalıklar da aynı bölgede ağrı oluşturabilir.

Karnın sol alt tarafında ağrı

Özellikle ileri yaşlarda divertikülit nedenlerden biri olabilir. Kabızlık ve bazı bağırsak hastalıkları da bu bölgede ağrıya yol açabilir.

Göbek çevresinde ağrı

Bağırsaklardan kaynaklanan çeşitli hastalıklarda görülebilir. Apandisit ağrısı da başlangıçta göbek çevresinde hissedilip daha sonra sağ alt karına yerleşebilir.

Tüm karında ağrı

Gastroenterit, gaz, bağırsak hareketlerindeki bozukluklar ve çeşitli başka hastalıklarda yaygın karın ağrısı olabilir.

Ancak ani başlayan ve tüm karına yayılan çok şiddetli ağrı acil değerlendirme gerektirebilir.

Yemekten sonra karın ağrısı neden olur?

Yemek sonrasında ortaya çıkan ağrı;

• Hazımsızlık
• Fonksiyonel dispepsi
• Gastrit veya ülser
• Safra kesesi hastalıkları
• Gıda intoleransları
• İrritabl bağırsak sendromu

gibi birçok nedenle ilişkili olabilir.

Ağrının hangi yiyeceklerden sonra başladığı, ne kadar sürdüğü ve dışkılama ile ilişkisinin bulunup bulunmadığı değerlendirmede önemlidir.

Gaz karın ağrısı yapar mı?

Evet.

Bağırsaklarda gaz birikmesi kramp, batma, basınç veya şişkinlik şeklinde ağrıya neden olabilir.

Gaz ağrısı çoğunlukla gelip geçicidir ve gaz çıkarma veya dışkılama sonrasında azalabilir.

Ancak her karın ağrısını “gaz” olarak değerlendirmek doğru değildir.

Karın ağrısına hangi belirtiler eşlik edebilir?

Nedene göre;

• Bulantı ve kusma
• İshal
• Kabızlık
• Gaz ve şişkinlik
• Ateş
• İştahsızlık
• Kilo kaybı
• Sarılık
• Dışkıda kan
• Siyah dışkılama
• İdrar yakınmaları

görülebilir.

Eşlik eden belirtiler ağrının nedenini belirlemede önemli ipuçları sağlar.

Karın ağrısı ne zaman tehlikeli olabilir?

Aşağıdaki durumlardan biri varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir:

• Ani başlayan çok şiddetli karın ağrısı
• Giderek şiddetlenen veya geçmeyen ağrı
• Karnın sertleşmesi veya dokunmakla çok şiddetli ağrı
• Sürekli kusma
• Kanlı kusma
• Siyah, katran renginde dışkılama
• Dışkıda belirgin kan
• Yüksek ateş
• Sarılık
• Bayılma veya belirgin halsizlik
• Karında belirgin şişme ile birlikte gaz ve dışkı çıkaramama
• Gebelik sırasında gelişen şiddetli karın ağrısı

Özellikle ani başlayan ve kişinin daha önce yaşamadığı kadar şiddetli karın ağrısı önemsenmelidir.

Karın ağrısının nedeni nasıl anlaşılır?

Hekim öncelikle ağrının;

• Nerede başladığını
• Başka bir bölgeye yayılıp yayılmadığını
• Ne zamandır devam ettiğini
• Yemeklerle ilişkisini
• Dışkılama ile değişip değişmediğini
• Eşlik eden diğer belirtileri
• Kullanılan ilaçları

değerlendirir.

Muayene bulgularına göre kan ve idrar tetkikleri, ultrasonografi, bilgisayarlı tomografi, gastroskopi, kolonoskopi veya başka incelemeler gerekebilir.

Her karın ağrısında endoskopi veya kolonoskopi yapılması gerekmez. Yapılacak inceleme, ağrının özelliklerine ve hastanın diğer bulgularına göre belirlenir.

Unutmayın

Karın ağrısı bir hastalık değil, bir belirtidir.

Ağrının bulunduğu bölge neden hakkında fikir verebilir, ancak yalnızca ağrının yerine bakılarak tanı konulamaz.

Tekrarlayan, uzun süren, giderek artan veya alarm belirtilerinin eşlik ettiği karın ağrısında nedenin araştırılması gerekir.