Hangi durumlarda acilen hekime başvurmalısınız?

Aşağıdaki durumlardan biri sizde varsa

Gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Beklemeyin — acil değerlendirme gerekebilir

Kanlı kusma

Kusmukta taze kırmızı kan görülmesi veya kusmuğun kahve telvesi görünümünde olması üst sindirim sistemi kanamasını düşündürebilir.

Özellikle baş dönmesi, soğuk terleme veya baygınlık hissi varsa acil değerlendirme gerekir.

Siyah, katranımsı dışkı

Dışkının siyah, parlak, yapışkan veya katranımsı hale gelmesi sindirim sisteminde kanamanın belirtisi olabilir.

Demir ilacı ve bazı ilaçlar da dışkıyı koyulaştırabilir; ancak açıklanamayan siyah dışkı ihmal edilmemelidir.

Fazla miktarda kırmızı veya bordo kanama

Dışkıyla birlikte veya dışkılamadan bağımsız olarak fazla miktarda kan gelmesi, özellikle tekrarlıyorsa değerlendirilmelidir.

Kanamayla birlikte halsizlik, çarpıntı, baş dönmesi veya bayılma varsa beklemeyin.

Ani ve şiddetli karın ağrısı

Daha önce yaşamadığınız şekilde aniden başlayan, çok şiddetli veya giderek artan karın ağrısı önemli bir hastalığın habercisi olabilir.

Ağrı dayanılmaz düzeydeyse veya genel durumunuz hızla bozuluyorsa acil servise başvurun.

Karında sertleşme

Karının normalden çok daha sert hale gelmesi ve dokunmakla veya hareket etmekle ağrının belirgin şekilde artması karın içinde acil değerlendirme gerektiren bir sorunu düşündürebilir.

Durmayan kusma

Kusmanın devam etmesi ve özellikle su dahi içememe, kısa sürede ciddi sıvı ve elektrolit kaybına neden olabilir.

İdrar azalması, ağız kuruluğu, belirgin halsizlik veya baş dönmesi eşlik ediyorsa gecikmeyin.

Karın şişliği ile birlikte gaz ve dışkı çıkaramama

Karında giderek artan şişkinliğe gaz ve dışkı çıkaramama, ağrı veya kusma eşlik ediyorsa bağırsak tıkanıklığı gibi önemli durumlar söz konusu olabilir.

Sarılıkla birlikte ateş veya titreme

Göz aklarında veya ciltte sararmaya ateş, titreme veya sağ üst karın ağrısının eşlik etmesi safra yollarında enfeksiyon veya tıkanıklık belirtisi olabilir.

Bu birliktelik acil değerlendirme gerektirebilir.

Yiyecek yemek borusunda takıldıysa

Yemek sırasında lokmanın göğüste takılı kalması ve özellikle su veya tükürüğün dahi yutulamaması yemek borusunda tam tıkanıklık anlamına gelebilir.

Zorlayarak yemek veya su içmeye çalışmayın; sağlık kuruluşuna başvurun.

Bayılma, ciddi baş dönmesi veya soğuk terleme

Özellikle karın ağrısı, kanlı kusma veya dışkıda kanamayla birlikte ortaya çıkıyorsa kan kaybı veya tansiyon düşüklüğünün belirtisi olabilir.

Karaciğer hastasında bilinç değişikliği

Bilinen ileri karaciğer hastalığı bulunan bir kişide uykuya eğilim, davranış değişikliği, dalgınlık, çevreye ilgisizlik veya bilinç bulanıklığı gelişmesi önemli olabilir.

Gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Şiddetli ishal ve sıvı kaybı

Çok sık ishal veya kusmayla birlikte aşırı susama, ağız kuruluğu, idrar miktarında belirgin azalma, baş dönmesi veya sıvı alamama ciddi sıvı kaybını gösterebilir.

Endoskopik işlemden sonra yeni gelişen ciddi belirtiler

Endoskopi, kolonoskopi, polipektomi, ERCP veya başka bir girişim sonrasında;

şiddetli veya giderek artan karın veya göğüs ağrısı
fazla miktarda kanama
ateş
nefes darlığı
sürekli kusma

gelişirse işlemi yapan sağlık kuruluşuyla hemen iletişime geçilmeli veya acil servise başvurulmalıdır.

Acil olmayabilir, ama geciktirmeyin

Bazı belirtiler o anda acil servise gitmenizi gerektirmeyebilir. Ancak altta yatan önemli bir hastalığın habercisi olabilecekleri için gastroenteroloji değerlendirmesi geciktirilmemelidir.

Açıklanamayan kilo kaybı

Diyet veya egzersiz yapmadan belirgin şekilde kilo vermek araştırılması gereken bir bulgudur.

Erken doyma ve iştahsızlık

Eskisine göre çok daha az yemekle doymak, sürekli iştahsızlık veya bunlara kilo kaybının eşlik etmesi değerlendirilmelidir.

Giderek artan yutma güçlüğü

Özellikle önce katı gıdalarda başlayan ve zamanla artan yutma güçlüğü ihmal edilmemelidir.

Nedeni açıklanamayan kansızlık

Özellikle demir eksikliği anemisi, gözle görülmeyen kronik sindirim sistemi kanamalarının belirtisi olabilir.

Dışkılama alışkanlığında yeni ve kalıcı değişiklik

Daha önce olmayan ve devam eden kabızlık, ishal, dışkılama sıklığında veya dışkının görünümünde belirgin değişiklikler araştırılmalıdır.

Tekrarlayan dışkıda kan

Hemoroidiniz olduğunu biliyor olsanız bile tekrarlayan kanamaların otomatik olarak hemoroide bağlanması doğru değildir.

Geçmeyen veya gece uyandıran karın ağrısı

Uzun süren, giderek artan veya gece uykudan uyandıran karın ağrıları değerlendirilmelidir.

Tekrarlayan kusma

Özellikle yemeklerden sonra ortaya çıkan, sık tekrarlayan veya kilo kaybına yol açan kusmalar araştırılmalıdır.

Yeni gelişen sarılık

Ateş veya ağrı olmasa bile gözlerde veya ciltte yeni başlayan sararma geciktirilmeden değerlendirilmelidir.

Giderek artan karın şişliği

Karın çevresinde belirgin büyüme, özellikle kilo kaybı, bacaklarda şişme veya nefes darlığıyla birlikteyse değerlendirilmelidir.

Kimler daha dikkatli olmalı?

Aynı belirti her kişide aynı anlamı taşımayabilir. Özellikle:

ileri yaştaki kişiler
ailesinde sindirim sistemi kanseri bulunanlar
daha önce kolon polipi saptananlar
inflamatuvar bağırsak hastalığı olanlar
kronik karaciğer hastaları
bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler
kan sulandırıcı kullananlar

yeni ortaya çıkan veya alışılmışın dışındaki sindirim sistemi yakınmalarını ihmal etmemelidir.

Emin değilseniz

Şiddetli, ani başlayan, hızla kötüleşen veya daha önce hiç yaşamadığınız bir belirtiyi yalnızca internetten edinilen bilgilerle değerlendirmeye çalışmayın.

Özellikle kanama, şiddetli ağrı, bayılma, sürekli kusma, ateşle birlikte sarılık veya bilinç değişikliği varsa gecikmeden bir sağlık kuruluşuna başvurun.

Unutmayın

Acil bir durumda internetten tanı aramak yerine tıbbi yardım alın.