Gastroskopi sırasında mide iç yüzeyinden kabarık veya çıkıntılı bir oluşum görülmesine “mide polipi” denebilir. Mide poliplerinin farklı türleri vardır ve bunların kanser riski birbirinden oldukça farklıdır.
İlk bilinmesi gereken nokta şudur: mide polipi görülmesi, mide kanseri olduğu anlamına gelmez.
Mide poliplerinin büyük bölümü belirti vermez ve başka bir nedenle yapılan gastroskopi sırasında tesadüfen saptanır. Güncel üst gastrointestinal endoskopi önerileri de mide poliplerinin %90’dan fazlasının asemptomatik olduğunu belirtmektedir.
Mide poliplerinin en sık türleri nelerdir?
Fundik gland polipleri
Midenin özellikle korpus ve fundus bölümünde görülür. Genellikle küçük, düzgün yüzeyli ve çok sayıda olabilirler. Uzun süre proton pompa inhibitörü (PPI) kullanan kişilerde daha sık görülebilirler.
Sporadik, tipik görünümlü küçük fundik gland poliplerinde kanserleşme riski çok düşüktür. ESGE, tipik fundik gland poliplerinde rutin biyopsiyi dahi önermemektedir; ancak 1 cm’den büyük, antrumda bulunan, ülserli veya atipik görünümlü lezyonlar farklı değerlendirilmelidir.
Hiperplastik polipler
Genellikle mide mukozasındaki kronik inflamasyonla ilişkilidir. Özellikle;
- Helicobacter pylori
- Kronik gastrit
- Atrofik gastrit
- İntestinal metaplazi
ile birlikte görülebilir.
H. pylori saptanan bazı hastalarda enfeksiyon tedavi edildikten sonra hiperplastik poliplerin küçüldüğü veya kaybolduğu görülebilir. Büyük, saplı, kanayan veya semptom oluşturan hiperplastik poliplerde çıkarılması gerekebilir.
Adenomatöz polipler (mide adenomu)
Diğerlerinden daha önemlidir.
Gastrik adenomlar prekanseröz lezyonlardır ve uygun hastalarda tamamen çıkarılmaları gerekir. Ayrıca yalnızca polip değil, midenin geri kalan mukozası da atrofi, intestinal metaplazi ve başka lezyonlar açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
Mide polipi kanser midir?
Çoğunlukla hayır. Ancak risk polipin türüne bağlıdır.
- Fundik gland polipi Çoğunlukla çok düşük risklidir.
- Hiperplastik polip Çoğunlukla iyi huyludur; ancak özellikle büyük olanlarda displazi veya nadiren kanser bulunabilir.
- Adenom Kanserleşme potansiyeli nedeniyle daha ciddi değerlendirilir.
Dolayısıyla yalnızca “midede polip var” bilgisiyle kanser riski belirlenemez.
Polipin büyüklüğü önemli midir?
Evet. Polipin boyutu, sayısı, bulunduğu bölge, yüzey yapısı, ülserasyon bulunması ve patolojik tipi birlikte değerlendirilir.
Özellikle 1 cm’den büyük veya alışılmadık görünümlü polipler daha dikkatli değerlendirilir.
Biyopsi mi yapılır, polip tamamen mi çıkarılır?
Bu karar polipin görünümüne ve türüne göre değişir. Bazı küçük ve tipik fundik gland poliplerinde biyopsi bile gerekmeyebilirken, hiperplastik veya adenomatöz poliplerde biyopsi veya tamamen endoskopik olarak çıkarma gerekebilir.
Polipten biyopsi alınması, kanser olduğu anlamına gelmez. Patolojik inceleme polipin gerçek türünü ve varsa displazi gibi hücresel değişiklikleri belirlemeye yardımcı olur.
H. pylori araştırılmalı mı?
Özellikle hiperplastik poliplerde H. pylori ve midenin geri kalan mukozasının değerlendirilmesi önemlidir.
H. pylori saptanırsa uygun eradikasyon tedavisi yapılır. Bazı hiperplastik polipler H. pylori tedavisinden sonra gerileyebilir.
Her mide polipi çıkarılmalı mı?
Hayır. Her polipe aynı yaklaşım uygulanmaz.
Örneğin küçük ve tipik fundik gland polipleri çoğunlukla çıkarılmayı gerektirmezken, gastrik adenomların uygun şekilde çıkarılması gerekir. Büyük veya şüpheli hiperplastik poliplerde de endoskopik çıkarma gerekebilir.
Takip endoskopisi gerekir mi?
Polipin türüne göre değişir.
Tipik, sporadik fundik gland poliplerinde genellikle özel bir endoskopik takip gerekmez. Buna karşılık adenom çıkarılmış hastalarda kontrol gastroskopisi ve sonrasında uygun aralıklarla takip gerekebilir. Hiperplastik poliplerde ise takip kararı polipin patolojisi ve eşlik eden atrofik gastrit veya intestinal metaplazi gibi bulgulara göre belirlenir.
Hangi durumlarda daha dikkatli değerlendirme gerekir?
Bunlar varsa daha ayrıntılı değerlendirme gerekir
Büyük veya hızla büyüyen polip · ülserli veya düzensiz yüzey · polipten kanama · patolojide displazi · açıklanamayan demir eksikliği veya kansızlık · istemsiz kilo kaybı · kanlı kusma veya siyah dışkılama.
Unutmayın
- Mide polipi Tek başına kanser değildir.
- Patoloji Polipin türünü belirlemede çok önemlidir.
- H. pylori Özellikle hiperplastik poliplerle ilişkili olabilir.
- Gastrik adenom Prekanseröz bir lezyondur ve uygun şekilde tedavi edilmelidir.
- Her mide polipi Mutlaka çıkarılmaz.
- Takip Polipin türüne ve midenin geri kalanındaki bulgulara göre belirlenir.
En önemli mesaj
Endoskopide mide polipi görüldüğünde asıl önemli olan “polip var” denmesi değil; polipin türü, büyüklüğü, sayısı, görünümü ve patoloji sonucudur.
Bu bilgiler tanı koymak için yeterli değildir
Gastroskopi raporunda “mide polipi” yazıyorsa, varsa patoloji sonucu ile birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce