Polipektomi (Polip Çıkarılması)

Polipektomi nedir?

Polipektomi, mide veya bağırsakta bulunan poliplerin endoskopi ya da kolonoskopi sırasında çıkarılması işlemidir.

Polipler, sindirim sistemi iç yüzeyinden gelişen ve bağırsak boşluğuna doğru büyüyebilen oluşumlardır. Özellikle kalın bağırsak polipleri oldukça sık görülür.

Poliplerin büyük bölümü başlangıçta iyi huyludur. Ancak bazı polip türleri yıllar içerisinde büyüyerek kansere dönüşebilir. Bu nedenle uygun poliplerin kolonoskopi sırasında çıkarılması, kalın bağırsak kanserinin önlenmesinde en önemli yöntemlerden biridir.

Polip kanser midir?

Hayır. Her polip kanser değildir.

Poliplerin çoğu iyi huyludur. Ancak polibin yalnızca görüntüsüne bakarak yapısını her zaman kesin olarak belirlemek mümkün değildir.

Bazı poliplerde kanserleşme potansiyeli bulunurken bazılarında bu risk çok düşüktür. Risk;

• polibin türüne,
• büyüklüğüne,
• sayısına,
• şekline,
• yerleşimine,
• ve mikroskobik özelliklerine

göre değişir.

Bu nedenle çıkarılan polipler genellikle patolojik incelemeye gönderilir.

Polipektomi neden yapılır?

Kalın bağırsak kanserlerinin önemli bir bölümü, yıllar içerisinde bazı poliplerde meydana gelen değişiklikler sonucunda gelişir.

Bu süreç genellikle uzun zaman alır.

Kolonoskopi sırasında kanserleşme potansiyeli taşıyan bir polibin henüz kanser gelişmeden çıkarılması, hastalığın oluşmasını önleyebilir.

Bu nedenle kolonoskopi yalnızca kanseri erken saptayan bir inceleme değildir; uygun poliplerin çıkarılması sayesinde aynı zamanda kanser gelişimini önleyebilen bir işlemdir.

Onam (rıza) formu

Kliniğin onam formu imzalanacaktır.

Polip nasıl çıkarılır?

Polibin çıkarılmasında kullanılacak yöntem polibin büyüklüğüne, şekline ve bulunduğu bölgeye göre belirlenir.

Küçük polipler

Küçük poliplerin önemli bir bölümü kolonoskop içerisinden geçirilen özel bir tel halka, yani snare yardımıyla çıkarılabilir.

Günümüzde küçük poliplerin önemli bir kısmında elektrik akımı kullanılmadan yapılan soğuk snare polipektomi yöntemi tercih edilmektedir.

Daha büyük polipler

Daha büyük veya geniş tabanlı poliplerde farklı endoskopik tekniklerin kullanılması gerekebilir.

Polibin özelliklerine göre;

• sıcak snare polipektomi,
• endoskopik mukozal rezeksiyon (EMR),
• belirli olgularda endoskopik submukozal diseksiyon (ESD)

gibi ileri yöntemlerden yararlanılabilir.

Büyük veya teknik olarak zor poliplerin deneyimli merkezlerde ve uygun endoskopik yöntemlerle değerlendirilmesi önemlidir.

Polip çıkarılırken bağırsak kesilir mi?

Hayır.

Polipektomi açık veya kapalı ameliyat değildir.

Endoskop makat yoluyla bağırsağa ilerletilir ve polip, kolonoskopun içerisinden geçirilen özel aletler kullanılarak bağırsak içerisinden çıkarılır.

Karında herhangi bir kesi yapılmaz.

Çoğu hasta aynı gün taburcu olabilir.

Polip çıkarılırken ağrı hissedilir mi?

Bağırsağın iç yüzeyi, derimizdeki gibi kesilme ağrısını algılamaz. Ayrıca kolonoskopi birçok merkezde sedasyon veya anestezi altında gerçekleştirilmektedir.

Bu nedenle hastalar genellikle polibin çıkarılmasını hissetmez.

İşlem sonrasında geçici gaz veya şişkinlik olabilir.

Polipektomi öncesinde nelere dikkat edilmelidir?

Poliplerin güvenli şekilde görülebilmesi ve çıkarılabilmesi için bağırsak temizliğinin iyi olması çok önemlidir.

Bu nedenle size verilen kolonoskopi hazırlık programına dikkatle uymalısınız.

Ayrıca kullandığınız bütün ilaçları doktorunuza bildiriniz.

Özellikle;

• aspirin,
• klopidogrel,
• warfarin,
• apiksaban,
• rivaroksaban,
• dabigatran ve benzeri kan sulandırıcı ilaçları

kullanıyorsanız işlem öncesinde mutlaka doktorunuza bilgi veriniz.

Kan sulandırıcı ilaçlar kendi kararınızla kesilmemelidir.

İlacın devamına, geçici olarak kesilmesine veya işlem zamanının değiştirilmesine; kanama riski ile ilacın kesilmesinden kaynaklanabilecek pıhtılaşma riski birlikte değerlendirilerek karar verilir.

Her polip aynı seansta çıkarılabilir mi?

Her zaman değil.

Kolonoskopide görülen poliplerin çoğu aynı işlem sırasında çıkarılabilir. Ancak bazı polipler;

• çok büyükse,
• geniş bir alana yayılmışsa,
• çıkarılması teknik olarak güç bir bölgede bulunuyorsa,
• bağırsak duvarının daha derin tabakalarına ilerleme şüphesi taşıyorsa

hemen çıkarılmayabilir.

Bu durumda doktor polibi ayrıntılı olarak değerlendirerek ileri endoskopik tedavi veya gerektiğinde cerrahi tedavi planlayabilir.

Büyük bir polip görülmesi mutlaka ameliyat gerektiği anlamına gelmez. Günümüzde geçmişte ameliyat gerektirebilen bazı büyük polipler ileri endoskopik yöntemlerle çıkarılabilmektedir.

Polipektominin riskleri nelerdir?

Polipektomi genel olarak güvenli bir işlemdir. Bununla birlikte bütün tıbbi girişimlerde olduğu gibi bazı komplikasyonlar gelişebilir.

En önemli iki komplikasyon kanama ve bağırsak duvarında delinmedir (perforasyon).

Kanama

Polibin çıkarıldığı bölgeden kanama meydana gelebilir.

Kanama işlem sırasında görülebileceği gibi, özellikle bazı polipektomi yöntemlerinden sonra günler içerisinde de ortaya çıkabilir.

Kanama riski polibin büyüklüğü, yerleşimi, kullanılan yöntem ve hastanın kan sulandırıcı ilaç kullanıp kullanmadığı gibi faktörlere bağlıdır.

Kanamaların önemli bir bölümü endoskopik yöntemlerle kontrol edilebilir.

Perforasyon

Çok daha seyrek olarak bağırsak duvarında bir açıklık oluşabilir. Buna perforasyon denir.

Bazı küçük perforasyonlar endoskopik olarak kapatılabilirken, bazı durumlarda hastanede takip veya cerrahi tedavi gerekebilir.

Risk özellikle büyük ve teknik olarak zor poliplerin çıkarılmasında artabilir.

Klips neden takılır?

Bazı poliplerin çıkarılmasından sonra polipektomi bölgesine endoskopik klips yerleştirilebilir.

Klips;

• işlem sırasında oluşan kanamayı durdurmak,
• bazı durumlarda sonradan gelişebilecek kanama riskini azaltmak,
• bağırsak duvarındaki küçük bir açıklığı kapatmak

amacıyla kullanılabilir.

Her polipektomi sonrasında klips takılması gerekli değildir.

Klipslerin çoğu bir süre sonra kendiliğinden ayrılarak bağırsak yoluyla atılır.

Çıkarılan polibe ne olur?

Polip genellikle bağırsaktan alınarak patoloji laboratuvarına gönderilir.

Patolog polibi mikroskop altında inceler.

Patoloji sonucunda polibin;

• hangi türde olduğu,
• kanserleşme potansiyeli taşıyıp taşımadığı,
• ileri hücresel değişiklikler bulunup bulunmadığı,
• bazı durumlarda tamamen çıkarılıp çıkarılmadığı

değerlendirilebilir.

Bu sonuç, bir sonraki kolonoskopinin ne zaman yapılacağının belirlenmesinde de önem taşır.

Adenom nedir?

Adenom, kalın bağırsakta görülen ve zaman içerisinde kansere dönüşme potansiyeli bulunan polip türlerinden biridir.

Ancak adenom görülmesi kanser olduğunuz anlamına gelmez.

Tam tersine, adenomun henüz kanser gelişmeden çıkarılması koruyucu bir işlemdir.

Günümüzde ayrıca serrated (tırtıklı) lezyonlar olarak adlandırılan bazı poliplerin de kalın bağırsak kanserinin gelişiminde rol oynayabileceği bilinmektedir.

Bu nedenle takip süresi yalnızca “polip vardı” bilgisine göre değil, polibin patolojik özelliklerine göre belirlenir.

Polip çıkarıldıktan sonra tekrar kolonoskopi gerekir mi?

Bazı hastalarda evet.

Bir sonraki kolonoskopinin zamanı;

• poliplerin sayısına,
• büyüklüğüne,
• patolojik türüne,
• tamamen çıkarılıp çıkarılmadığına,
• bağırsak temizliğinin yeterliliğine,
• ve kişinin diğer risk faktörlerine

göre belirlenir.

Bu nedenle her hastaya aynı takip süresi verilmez.

Örneğin düşük riskli birkaç küçük polibi bulunan bir hasta ile çok sayıda veya ileri özellikler taşıyan polipleri bulunan bir hastanın kontrol zamanı aynı olmayabilir.

Takip kolonoskopisinin zamanı patoloji sonucu görüldükten sonra doktor tarafından belirlenmelidir.

Polipektomi sonrasında nelere dikkat edilmelidir?

Küçük ve sorunsuz bir polipektomiden sonra hastaların çoğu kısa süre içerisinde günlük yaşamına dönebilir.

Ancak büyük polip çıkarılması veya ileri endoskopik girişim yapılması durumunda doktorunuz beslenme, ilaç kullanımı ve günlük aktiviteler konusunda size özel öneriler verebilir.

Sedasyon veya anestezi uygulanmışsa aynı gün araç kullanmayınız ve dikkat gerektiren işlerden kaçınınız.

Kan sulandırıcı ilacınız varsa ne zaman yeniden başlayacağınızı mutlaka doktorunuza sorunuz.

Hangi durumlarda acilen doktora başvurulmalıdır?

Polipektomi sonrasında;

• fazla miktarda veya devam eden makattan kanama,
• pıhtılı kan gelmesi,
• giderek artan veya şiddetli karın ağrısı,
• karında belirgin şişme ve sertleşme,
• ateş ve titreme,
• baş dönmesi veya bayılma,
• belirgin halsizlik

gelişirse işlemi yapan merkezle iletişime geçilmeli veya acil sağlık değerlendirmesi yapılmalıdır.

Polipektomi sonrasında az miktarda kan görülmesi her zaman ciddi bir komplikasyon anlamına gelmeyebilir; ancak fazla miktarda, tekrarlayan veya devam eden kanama normal kabul edilmemelidir.

Polipektominin en önemli yararı nedir?

Polipektominin amacı yalnızca bağırsaktaki bir oluşumu ortadan kaldırmak değildir.

Kanserleşme potansiyeli bulunan kalın bağırsak poliplerinin zamanında saptanıp çıkarılması, kolorektal kanserin önlenmesine yardımcı olur.

Bu nedenle kaliteli bir kolonoskopide amaç yalnızca polipleri görmek değil; uygun polipleri güvenli ve mümkün olduğunca tam olarak çıkarmaktır.

Kısaca polipektomi

Polipektomi, endoskopi veya kolonoskopi sırasında saptanan poliplerin özel endoskopik yöntemlerle çıkarılması işlemidir.

Poliplerin çoğu iyi huyludur. Bununla birlikte bazı polipler zaman içerisinde kansere dönüşebildiğinden, uygun poliplerin erken dönemde çıkarılması kalın bağırsak kanserinden korunmada önemli rol oynar.

Çıkarılan polibin patolojik incelemesi ve doktorunuzun önereceği takip programı, işlemin önemli bir parçasıdır.

Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Polibin büyüklüğü, yerleşimi, patolojik özellikleri ve hastanın kullandığı ilaçlara göre polipektomi yöntemi ve işlem sonrası öneriler değişebilir. Kişisel tedavi ve takip planınız için doktorunuzun önerileri esas alınmalıdır.