Özofajit, yemek borusunun (özofagus) iç yüzeyinde iltihaplanma ve hasar oluşmasıdır. Endoskopide kızarıklık, yüzeysel hasar veya erozyonlar görülebilir.
En sık neden gastroözofageal reflüdür; yani mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır.
Özofajit kanser değildir. Ancak özofajitin nedeni ve şiddeti önemlidir. Özellikle ileri derecede veya tekrarlayan özofajit uygun şekilde tedavi edilmelidir.
Özofajit neden olur?
En sık neden asit reflüsüdür. Bunun dışında:
- Hiatal herni
- Bazı ilaçların yemek borusunda takılması
- Eozinofilik özofajit
- Bazı enfeksiyonlar
- Radyoterapi veya kimyasal hasar
gibi daha farklı nedenler de özofajite yol açabilir. Bu nedenle her özofajit reflüye bağlı değildir.
Ne gibi şikâyetler yapabilir?
Özofajitte göğüste yanma, ağza acı veya ekşi su gelmesi, göğüs arkasında ağrı veya yanma, yutarken ağrı ve yutma güçlüğü görülebilir.
Ancak bazı hastalarda endoskopide özofajit bulunmasına rağmen belirgin yakınma olmayabilir.
LA Grade A, B, C, D ne demektir?
Reflüye bağlı eroziv özofajitin şiddeti endoskopide sıklıkla Los Angeles (LA) sınıflamasına göre belirtilir:
- Grade A Küçük ve sınırlı mukoza hasarı.
- Grade B Daha uzun, ancak sınırlı mukoza hasarı.
- Grade C Daha yaygın, özofagus çevresinin %75’inden azını tutan hasar.
- Grade D Özofagus çevresinin en az %75’ini tutan ileri derecede hasar.
A’dan D’ye doğru özofajitin endoskopik şiddeti artar.
Bu dereceler kanser evresi değildir. Örneğin “LA Grade C özofajit”, üçüncü evre kanser anlamına gelmez; reflü özofajitinin endoskopik şiddetini tanımlar.
Özofajit kanser midir?
Hayır. Özofajit yemek borusu kanseri değildir.
Uzun süreli reflü bazı kişilerde Barrett özofagusu gelişimiyle ilişkili olabilir. Barrett özofagusu da kanser değildir; ancak belirli hastalarda takip gerektirebilen farklı bir durumdur.
Dolayısıyla reflü → özofajit → kesin kanser şeklinde kaçınılmaz bir süreç yoktur.
Biyopsi gerekir mi?
Her reflü özofajitinde biyopsi gerekmez. Endoskopik görünüm tipikse tanı çoğu zaman görüntüyle konulabilir.
Ancak Barrett özofagusu düşünülüyorsa, eozinofilik özofajit şüphesi varsa, enfeksiyon düşünülüyorsa ya da şüpheli veya alışılmadık bir lezyon varsa biyopsi alınabilir.
Biyopsi alınması kanser olduğu anlamına gelmez.
Tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi özofajitin nedenine göre değişir. Reflü özofajitinde genellikle:
- Proton pompa inhibitörü (PPI) gibi asit baskılayıcı tedaviler
- Kilo fazlalığı varsa kilo verilmesi
- Yatmaya yakın yemek yemekten kaçınılması
- Reflüyü artıran kişisel faktörlerin düzenlenmesi
önerilebilir. Daha ileri dereceli özofajitte tedavinin süresi ve dozu kişiye göre planlanır.
Özofajit iyileşir mi?
Çoğu reflü özofajiti uygun tedaviyle iyileşebilir. Özellikle hafif dereceli özofajitte iyileşme oranları yüksektir.
Ancak ileri dereceli özofajit, devam eden reflü veya tedavinin bırakılması sonrasında hastalık tekrarlayabilir.
Kontrol endoskopisi gerekir mi?
Her özofajit hastasında gerekmez. Hafif LA Grade A veya B özofajitte rutin kontrol endoskopisi çoğu hastada gerekli olmayabilir.
Buna karşılık LA Grade C veya D gibi ileri dereceli özofajitte, tedavi sonrasında iyileşmenin değerlendirilmesi ve şiddetli inflamasyonun altında başlangıçta görülememiş olabilecek Barrett özofagusunun araştırılması amacıyla kontrol endoskopisi gerekebilir.
Özofajit hangi komplikasyonlara yol açabilir?
Uzun süren veya şiddetli özofajitte nadiren:
- Özofagus darlığı Yutma güçlüğüne neden olabilir.
- Kanama Şiddetli mukozal hasarda gelişebilir.
- Tekrarlayan özofajit Tedavi kesildiğinde yeniden ortaya çıkabilir.
- Barrett özofagusu Uzun süreli reflüyle ilişkili olarak bazı hastalarda gelişebilir.
Ne zaman gecikmeden değerlendirilmelidir?
Özofajiti olan kişide bunlar varsa değerlendirme geciktirilmemelidir
Yeni veya giderek artan yutma güçlüğü · yutarken belirgin ağrı · lokmaların takılması · kanlı kusma · siyah, katran renginde dışkılama · açıklanamayan kansızlık · istemsiz kilo kaybı · sürekli kusma.
Unutmayın
- Özofajitin en sık nedeni Gastroözofageal reflüdür.
- Özofajit Kanser değildir.
- A–B–C–D Kanser evresi değil, reflü özofajitinin şiddet derecesidir.
- Her özofajitte Biyopsi gerekmez.
- Çoğu reflü özofajiti Uygun tedaviyle iyileşebilir.
- Grade C–D Tedavi sonrası kontrol endoskopisi gerekebilir.
Bu bilgiler tanı koymak için yeterli değildir
Endoskopide özofajit saptandığında özofajitin nedeni ve derecesi, hastanın yakınmaları, hiatal herni veya Barrett özofagusu gibi eşlik eden bulgular birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce