Duodenit, mideden hemen sonra başlayan duodenumun (onikiparmak bağırsağının) iç yüzeyinde inflamasyon ve hasar görülmesidir. Değişiklikler yalnızca duodenumun başlangıç bölümü olan bulbusta bulunuyorsa raporda bazen “bulbit” ifadesi kullanılabilir.
Endoskopide kızarıklık, ödem, hassas mukoza veya erozyonlar görülebilir.
Duodenit kanser değildir.
Duodenit neden olur?
Duodenitin birden fazla nedeni olabilir. En önemlileri:
- Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu
- Mide asidinin duodenuma fazla ulaşması
- Aspirin ve NSAİİ grubu ağrı kesiciler
- Sigara
- Bazı enfeksiyonlar
- Daha nadiren Crohn hastalığı ve çölyak hastalığı gibi hastalıklar
Bu nedenle endoskopide duodenit görülmesi tek başına nedenini göstermez.
Bulbit ile duodenit aynı şey midir?
Tam olarak değil. Bulbus, duodenumun mideden hemen sonraki ilk bölümüdür.
- Bulbit İnflamasyon ağırlıklı olarak bulbustadır.
- Duodenit Duodenum mukozasındaki inflamasyonu ifade eden daha genel bir terimdir.
Eroziv duodenit ne demektir?
Duodenum mukozasında yalnızca kızarıklık değil, yüzeysel doku kayıpları (erozyonlar) da görülüyorsa “eroziv duodenit” denebilir.
Erozyon ile ülser aynı değildir: erozyon daha yüzeysel hasarı, ülser ise daha derin doku kaybını anlatır.
H. pylori ile ilişkili olabilir mi?
Evet.
H. pylori özellikle duodenal ülser hastalığında önemli bir etkendir ve bazı duodenit tablolarıyla da ilişkili olabilir.
H. pylori şüphesi varsa mide biyopsisi, üre nefes testi veya dışkıda H. pylori antijen testi gibi yöntemlerle araştırılabilir.
Ne gibi şikâyetler yapabilir?
Bazı kişilerde hiçbir yakınma olmayabilir. Bazılarında üst karında ağrı veya yanma, hazımsızlık, bulantı, şişkinlik ve yemeklerle ilişkili rahatsızlık görülebilir.
Ancak bu belirtiler duodenite özgü değildir.
Biyopsi gerekir mi?
Her duodenitte biyopsi şart değildir.
Ancak endoskopik görünüm alışılmışın dışındaysa veya çölyak hastalığı, Crohn hastalığı, enfeksiyon ya da başka bir hastalık düşünülüyorsa duodenumdan biyopsi alınabilir.
H. pylori araştırılması amacıyla ise genellikle uygun bölgelerden mide biyopsileri alınır.
Biyopsi alınması kanser şüphesi olduğu anlamına gelmez.
Duodenit kansere dönüşür mü?
Genellikle hayır.
Duodenit kanser değildir ve sıradan duodenitin zaman içinde mutlaka kansere dönüşmesi beklenmez. Önemli olan duodenitin altında yatan nedenin belirlenmesidir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi nedenine göre değişir.
H. pylori varsa eradikasyon tedavisi uygulanır. Asit ilişkili hasarda asit baskılayıcı ilaçlar kullanılabilir. Aspirin veya NSAİİ kullanımı varsa gerekliliği ve riskleri değerlendirilir.
Reçeteli aspirin veya kan sulandırıcı ilaçlar hekime danışılmadan kesilmemelidir.
Çölyak veya Crohn hastalığı gibi farklı bir neden saptanırsa tedavi buna göre planlanır.
Kontrol endoskopisi gerekir mi?
Basit ve komplikasyonsuz duodenitte her hastaya rutin kontrol endoskopisi gerekmez.
Kontrol; yakınmaların devam etmesi, ülser bulunması, şüpheli endoskopik görünüm, anormal biyopsi sonucu veya tedaviye rağmen düzelmeme gibi durumlarda düşünülebilir.
Ne zaman daha dikkatli olunmalıdır?
Duodenite bunlar eşlik ediyorsa daha ayrıntılı değerlendirme gerekir
Kanlı veya kahve telvesi görünümünde kusma · siyah, katran renginde dışkılama · şiddetli veya giderek artan karın ağrısı · sürekli kusma · açıklanamayan kansızlık · istemsiz kilo kaybı.
Unutmayın
- Duodenit Duodenum mukozasındaki inflamasyon ve hasarı ifade eder.
- Bulbit Duodenumun başlangıç kısmındaki inflamasyondur.
- H. pylori Önemli nedenlerden biri olabilir.
- Aspirin ve NSAİİ Duodenal mukozaya zarar verebilir.
- Duodenit Kanser değildir.
- Biyopsi Her hastada gerekli değildir; altta yatan hastalıktan şüphelenildiğinde önem kazanır.
Bu bilgiler tanı koymak için yeterli değildir
Endoskopide duodenit saptandığında görünümün şiddeti, erozyon veya ülser bulunup bulunmadığı, H. pylori durumu, kullanılan ilaçlar ve gerektiğinde biyopsi sonuçları birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce