Anti-HCV Pozitif Çıktı: Ne Anlama Gelir?

Kan tahlilinde Anti-HCV pozitifliği, kişinin Hepatit C virüsü (HCV) ile karşılaşmış olabileceğini gösterir. Ancak en önemli nokta şudur:

Anti-HCV pozitifliği tek başına aktif Hepatit C enfeksiyonu olduğunuz anlamına gelmez.

Aktif enfeksiyonun bulunup bulunmadığını anlamak için genellikle HCV RNA testi yapılması gerekir.

Anti-HCV nedir?

Anti-HCV, bağışıklık sisteminin Hepatit C virüsüne karşı oluşturduğu antikorlardır. Bu antikorların kanda bulunması kişinin Hepatit C virüsüyle karşılaşmış olabileceğini gösterir.

Ancak antikor testi virüsün halen vücutta bulunup bulunmadığını tek başına gösteremez. Bu nedenle:

• Anti-HCV → Virüsle karşılaşılmış olabileceğini gösterir.
• HCV RNA → Virüsün halen kanda bulunup bulunmadığını gösterir.

Bu ayrım son derece önemlidir.

Anti-HCV pozitif — Hepatit C hastası mıyım?

Her zaman değil. Anti-HCV pozitifliği birkaç farklı durumu gösterebilir:

• Geçmişte Hepatit C geçirilmiş ve virüs vücuttan temizlenmiş olabilir. Bazı kişilerde bağışıklık sistemi virüsü kendiliğinden ortadan kaldırabilir. Anti-HCV buna rağmen uzun yıllar, hatta yaşam boyu pozitif kalabilir.
• Daha önce Hepatit C tedavisi olmuş ve iyileşmiş olabilirsiniz. Başarılı tedaviden sonra HCV RNA negatifleşir ancak Anti-HCV genellikle pozitif kalır.
• Aktif Hepatit C enfeksiyonunuz olabilir. Bunu belirlemek için HCV RNA araştırılır.
• Bazen test yalancı pozitif olabilir. Özellikle Hepatit C açısından düşük riskli kişilerde pozitif antikor sonucunun aktif enfeksiyon anlamına gelmediği durumlar olabilir.

Anti-HCV pozitif çıktıysa sonraki test nedir?

HCV RNA.

Anti-HCV pozitifliği saptandığında en önemli sonraki adımlardan biri HCV RNA’nın araştırılmasıdır. HCV RNA virüsün genetik materyalini saptar.

Anti-HCV pozitif + HCV RNA pozitif

Kanda Hepatit C virüsü bulunmaktadır. Aktif HCV enfeksiyonu vardır. Hastanın karaciğer durumu değerlendirilerek uygun tedavi planlanmalıdır.

Anti-HCV pozitif + HCV RNA negatif

Kanda aktif virüs saptanmamıştır. Bu durum;

• Geçmişte geçirilip temizlenmiş enfeksiyonu
• Başarılı şekilde tedavi edilmiş Hepatit C’yi
• Bazı durumlarda yalancı pozitif Anti-HCV sonucunu

gösterebilir. Klinik duruma göre hekiminiz ek değerlendirme veya HCV RNA tekrarını gerekli görebilir.

ALT ve AST normal ise Hepatit C olabilir mi?

Evet.

Karaciğer enzimlerinin normal olması aktif Hepatit C enfeksiyonunu kesin olarak dışlamaz. Bu nedenle “ALT ve AST normal, o halde Hepatit C yok” şeklinde düşünmek doğru değildir.

Aktif enfeksiyon açısından HCV RNA sonucu önemlidir.

HCV RNA pozitifse başka hangi incelemeler yapılır?

Aktif Hepatit C enfeksiyonu saptandığında amaç yalnızca virüsün varlığını göstermek değildir. Karaciğerin ne ölçüde etkilenmiş olduğu da değerlendirilir.

Hekim gerekli gördüğünde;

• ALT ve AST
• Bilirubin
• Albumin
• INR
• Tam kan sayımı ve trombosit
• Böbrek fonksiyonları
• Diğer viral hepatit testleri
• Ultrasonografi
• Karaciğer fibrozisinin değerlendirilmesi
• Elastografi

gibi incelemelerden yararlanabilir.

Hepatit C karaciğere ne yapar?

Hepatit C enfeksiyonu bazı kişilerde yıllarca belirgin yakınmaya neden olmadan devam edebilir.

Tedavi edilmemiş kronik enfeksiyon zaman içinde bazı hastalarda kronik hepatit → fibrozis → siroz gelişimine yol açabilir. Siroz gelişen kişilerde karaciğer kanseri riski de artabilir.

Ancak bu süreç her hastada gelişmez ve günümüzde Hepatit C’nin etkili tedavileri bulunmaktadır.

Hepatit C tedavi edilebilir mi?

Evet. Bu konuda geçmiş yıllara göre çok önemli gelişmeler olmuştur.

Günümüzde Hepatit C, çoğu hastada doğrudan etkili antiviral ilaçlarla (DAA) tedavi edilebilir. Tedaviler genellikle ağızdan alınan ilaçlarla uygulanır ve çoğu hastada tedavi başarısı çok yüksektir.

Tedavinin süresi ve kullanılacak ilaçlar;

• Hastanın özelliklerine
• Karaciğer hastalığının durumuna
• Daha önce tedavi alıp almadığına
• Kullanılan diğer ilaçlara

göre belirlenir.

Hepatit C’nin aşısı var mı?

Hayır.

Hepatit B’den farklı olarak günümüzde Hepatit C’ye karşı kullanımda olan bir aşı bulunmamaktadır. Bu nedenle bulaşmanın önlenmesi önemlidir.

Hepatit C nasıl bulaşır?

Hepatit C esas olarak enfekte kanla temas yoluyla bulaşır. Risk oluşturabilecek durumlar arasında:

• Ortak veya steril olmayan iğne kullanımı
• Steril olmayan tıbbi veya kozmetik girişimler
• Uygun sterilizasyon yapılmadan gerçekleştirilen dövme veya piercing
• Enfekte kanla temas
• Geçmişte yeterli HCV taramasının uygulanmadığı dönemlerde yapılan kan ve kan ürünü transfüzyonları

bulunabilir.

Cinsel yolla ve anneden bebeğe bulaşma mümkündür ancak bulaşma dinamikleri Hepatit B’den farklıdır.

Günlük yaşamda bulaşır mı?

Hepatit C; tokalaşmak, sarılmak, aynı ortamda bulunmak, öksürmek, hapşırmak veya birlikte yemek yemek gibi sıradan günlük temaslarla bulaşmaz.

Hepatit C saptanan kişinin sosyal yaşamdan uzaklaştırılması gerekmez.

Hangi kişisel eşyalar paylaşılmamalıdır?

Kan bulaşabilecek;

• Jilet ve tıraş bıçağı
• Diş fırçası
• Tırnak makası

gibi kişisel eşyaların paylaşılmaması uygun olur.

Aile bireylerinin hepsi test yaptırmalı mı?

Hepatit C, aynı evde bulunmakla kolayca bulaşan bir enfeksiyon değildir. Bu nedenle yalnızca aynı evde yaşamak tek başına bulaşma anlamına gelmez.

Ancak kanla temas riski bulunan kişiler veya başka risk faktörleri taşıyan kişiler açısından test gereksinimi hekim tarafından değerlendirilebilir.

Anti-HCV pozitifse hemen ilaç başlamalı mıyım?

Hayır.

Öncelikle aktif enfeksiyonun bulunup bulunmadığı belirlenmelidir. Anti-HCV pozitif ancak HCV RNA negatif olan kişide aktif Hepatit C enfeksiyonu saptanmamıştır ve yalnızca Anti-HCV pozitifliği nedeniyle antiviral tedavi başlanmaz.

Tedavi aktif HCV enfeksiyonu doğrulandıktan sonra planlanır.

Anti-HCV değerim çok yüksek; hastalığım daha mı ağır?

Hayır.

Anti-HCV antikor düzeyinin veya test indeksinin yüksek olması, karaciğer hastalığının şiddetini göstermez.

Hastalığın değerlendirilmesinde HCV RNA, karaciğer testleri, fibrozis durumu ve klinik değerlendirme çok daha önemlidir.

Tedaviden sonra Anti-HCV negatife döner mi?

Genellikle hayır.

Başarılı tedaviden sonra virüs ortadan kaldırılmış olsa bile Anti-HCV yıllarca veya yaşam boyu pozitif kalabilir.

Bu nedenle daha önce Hepatit C tedavisi olmuş bir kişinin tekrar enfekte olup olmadığını araştırmak için Anti-HCV yerine HCV RNA kullanılması gerekir.

Hepatit C’yi bir kez geçirince bağışıklık oluşur mu?

Koruyucu ve kalıcı bir bağışıklık oluştuğu kabul edilmez.

Hepatit C tedaviyle veya kendiliğinden temizlendikten sonra kişi virüsle yeniden karşılaşırsa tekrar enfekte olabilir. Bu nedenle tedaviyle iyileşmiş olmak gelecekteki bulaş riskini tamamen ortadan kaldırmaz.

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

Anti-HCV pozitifliği tek başına acil servis gerektiren bir durum değildir. Ancak;

• Belirgin sarılık
• Bilinç bulanıklığı veya aşırı uyku hali
• Karında hızla artan şişlik
• Kanlı kusma
• Siyah, katranımsı dışkılama
• Belirgin gastrointestinal kanama
• Şiddetli ve sürekli kusma

gibi belirtiler varsa gecikmeden tıbbi değerlendirme gerekir.

Anti-HCV pozitif çıktıysa ne yapmalısınız?

1. Panik yapmayın. Anti-HCV pozitifliği aktif Hepatit C enfeksiyonu olduğunuz anlamına gelmeyebilir.
2. Sonucu ihmal etmeyin. Aktif enfeksiyon olup olmadığının belirlenmesi gerekir.
3. HCV RNA sonucunu öğrenin. Anti-HCV pozitifliğinden sonraki en önemli adımlardan biridir.
4. Önceki testlerinizi bulun. Daha önce yapılmış Anti-HCV, HCV RNA ve karaciğer testleri değerlendirmeye yardımcı olur.
5. Aktif enfeksiyon varsa tedaviyi geciktirmeyin. Günümüzde Hepatit C’nin oldukça etkili tedavileri bulunmaktadır.
6. Kendi kendinize ilaç veya bitkisel ürün kullanmayın. Karaciğeri etkileyebilecek ürünler konusunda hekiminize danışın.

Unutmayın

• Anti-HCV pozitif Hepatit C virüsüyle karşılaşmış olabileceğinizi gösterir.
• Anti-HCV pozitif + HCV RNA pozitif Aktif Hepatit C enfeksiyonu vardır.
• Anti-HCV pozitif + HCV RNA negatif Aktif virüs saptanmamıştır.
• Aktif Hepatit C Günümüzde çoğu hastada etkili biçimde tedavi edilebilir.
• Hepatit C Aşısı yoktur.
• Tedaviden sonra Anti-HCV pozitif kalabilir; bu tedavinin başarısız olduğu anlamına gelmez.