Duodenal Ülserde Beslenme

Özel bir “ülser diyeti” gerekli midir?

Geçmişte duodenal ülseri olan hastalara süt ağırlıklı beslenme, haşlama yiyecekler ve uzun yasak listeleri içeren özel diyetler önerilirdi.

Günümüzde duodenal ülseri iyileştiren özel bir diyet olduğu kabul edilmemektedir.

Beslenmenin temel amacı ülseri tedavi etmekten çok, tedavi süresince ağrı, yanma, şişkinlik ve hazımsızlık gibi yakınmaları artıran yiyeceklerden kaçınmak ve kişinin yeterli, dengeli beslenmesini sağlamaktır.

Ülserin asıl nedeninin bulunması ve tedavi edilmesi çok daha önemlidir.

Ne yenilebilir?

Duodenal ülseri olan kişinin tolere ettiği sürece normal ve dengeli beslenmesi uygundur.

Genellikle:

• Sebze ve meyveler,
• Tahıllar,
• Yoğurt ve diğer süt ürünleri tolere ediliyorsa,
• Yumurta,
• Balık,
• Tavuk ve yağsız et,
• Baklagiller,
• Zeytinyağı gibi sağlıklı yağlar

tüketilebilir.

Herkes için geçerli özel bir “ülser yiyecekleri” listesi yoktur.

Bir yiyecek ağrıyı veya hazımsızlığı belirgin biçimde artırmıyorsa yalnızca ülser bulunduğu için o yiyeceği yasaklamak genellikle gerekli değildir.

Acı ve baharat ülser yapar mı?

Hayır. Acı ve baharatlı yiyecekler duodenal ülserin temel nedeni değildir.

Ülserin başlıca nedenleri Helicobacter pylori enfeksiyonu ve NSAİİ grubu bazı ağrı kesicilerdir.

Ancak acı veya çok baharatlı yiyecekler bazı kişilerde mevcut ülserin neden olduğu ağrı ve yanmayı artırabilir. Böyle bir ilişki fark edilirse iyileşme döneminde bu yiyecekleri azaltmak uygun olabilir.

Kişide hiçbir yakınmaya yol açmıyorsa bütün baharatların zorunlu olarak yasaklanması gerekmez.

Kahve içilebilir mi?

Kahvenin duodenal ülserin temel nedeni olduğu gösterilmemiştir.

Bununla birlikte kahve bazı kişilerde mide yakınmalarını artırabilir. Kahve içtikten sonra ağrı, yanma veya hazımsızlık belirginleşiyorsa tüketimi azaltılabilir.

Aynı yaklaşım çay, çikolata ve gazlı içecekler için de geçerlidir: kişisel tolerans önemlidir.

Süt ülseri iyileştirir mi?

Hayır. Süt duodenal ülser tedavisi değildir.

Süt içildiğinde bazı kişiler kısa süreli rahatlama hissedebilir. Ancak ülserin iyileşmesini sağlayan bir tedavi olarak kullanılmamalıdır.

Süt ve süt ürünlerini rahatlıkla tüketebilen kişinin bunları tamamen kesmesi de gerekmez.

Alkol kullanılabilir mi?

Özellikle aktif ülser döneminde alkol mide ve duodenum yakınmalarını artırabileceğinden alkolden kaçınmak en uygun yaklaşımdır.

Aşırı alkol tüketimi ayrıca gastrointestinal mukozayı tahriş edebilir ve ülser tedavisini güçleştirebilir.

Öğünler nasıl olmalı?

Herkesin mutlaka çok sık ve küçük öğünlerle beslenmesi gerektiğine ilişkin güçlü bir kural yoktur.

Ancak büyük öğünlerden sonra ağrı, şişkinlik veya hazımsızlığı artan kişiler için daha küçük porsiyonlar daha rahat olabilir.

Uzun süre aç kalınca ağrısı artan kişiler de öğünlerini buna göre düzenleyebilir.

Temel prensip, gereksiz yasaklar koymak yerine kişinin kendisini rahat hissettiği düzenli ve dengeli bir beslenme biçimi oluşturmaktır.

Hangi yiyecekleri azaltmak gerekir?

Herkes için ortak ve zorunlu bir yasak listesi yoktur.

Ancak kişide yakınmaları artırıyorsa geçici olarak:

• Çok yağlı ve kızartılmış yiyecekler,
• Çok acı veya yoğun baharatlı yiyecekler,
• Fazla kahve,
• Gazlı içecekler,
• Çok asitli yiyecek ve içecekler,
• Alkol

azaltılabilir.

Bir yiyecek şikâyet oluşturmuyorsa sırf ülser nedeniyle beslenmeden çıkarılması çoğu zaman gerekli değildir.

Yoğurt, kefir veya probiyotikler faydalı mıdır?

Yoğurt ve kefir sağlıklı bir beslenmenin parçası olabilir ve tolere ediliyorsa tüketilebilir.

Bazı probiyotiklerin H. pylori tedavisi sırasında antibiyotiklere bağlı ishal, şişkinlik veya diğer yan etkileri azaltıp azaltmadığı araştırılmaktadır.

Ancak yoğurt, kefir veya probiyotikler H. pylori eradikasyon tedavisinin yerine geçmez ve tek başına ülseri tedavi etmez.

Sigaranın önemi

Sigara yalnızca mideyi rahatsız eden bir alışkanlık değildir; peptik ülser açısından da önemlidir.

Sigara kullanımı ülser gelişme riskini artırabilir ve mevcut ülserin iyileşmesini olumsuz etkileyebilir.

Bu nedenle duodenal ülseri bulunan kişilerin sigarayı bırakması önerilir.

Diyetten daha önemli olan nedir?

Duodenal ülserde en önemli konu ülserin nedenini belirlemek ve ortadan kaldırmaktır.

H. pylori saptanmışsa uygun eradikasyon tedavisi uygulanmalı ve tedaviden sonra bakterinin ortadan kalktığı doğrulanmalıdır.

NSAİİ grubu ağrı kesiciler ülserin nedeni veya iyileşmesini engelleyen faktör olabilir. Bu ilaçları kullanan hastanın tedavisi doktor tarafından yeniden değerlendirilmelidir.

Doktor tarafından verilmiş aspirin veya başka bir ilacın ise hasta tarafından kendi kendine kesilmesi doğru değildir.

Kısaca: Duodenal ülserde nasıl beslenmeliyim?

Özel ve katı bir ülser diyeti uygulamanız gerekmez.

Dengeli beslenin, sizi rahatsız etmeyen yiyecekleri gereksiz yere yasaklamayın. Ağrı veya yanmayı sürekli artırdığını fark ettiğiniz yiyecekleri azaltın. Aktif ülser döneminde alkolden kaçının ve sigara kullanmayın.

En önemlisi, diyetin H. pylori tedavisinin, asit baskılayıcı ilaçların veya ülserin nedenine yönelik diğer tedavilerin yerine geçmediğini unutmayın.

Güncellik: Bu bilgiler peptik ülser hastalığında güncel beslenme yaklaşımı dikkate alınarak ve hastaların anlayabileceği şekilde hazırlanmıştır.

Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır. Kişiye özel beslenme ve tedavi önerileri hastanın mevcut hastalıkları ve kullandığı ilaçlar dikkate alınarak belirlenmelidir.