Endoskopi veya biyopsi raporunda “atrofik gastrit” yazması, mide mukozasındaki normal salgı bezlerinin zaman içerisinde azalması veya kaybolmasıyla seyreden kronik bir değişikliği ifade eder.
Atrofik gastrit kanser değildir. Ancak sıradan bir mide kızarıklığından farklıdır; nedeni, yaygınlığı ve eşlik eden değişiklikler değerlendirilmelidir.
Atrofik gastrit neden olur?
En önemli iki neden:
- Helicobacter pylori (H. pylori) enfeksiyonu
- Otoimmün gastrit
H. pylori’ye bağlı süreç zaman içerisinde mide mukozasında atrofiye yol açabilir.
Otoimmün gastritte ise bağışıklık sistemi özellikle midenin korpus ve fundus bölgesindeki hücreleri etkiler. Bunun sonucunda bazı hastalarda B12 eksikliği ve pernisiyöz anemi gelişebilir.
Endoskopide nasıl görülür?
Atrofik mide mukozası;
- Normalden daha ince
- Daha soluk
- Mukoza altındaki damarların daha belirgin görüldüğü
bir görünüm gösterebilir. Ancak atrofinin kesin değerlendirilmesinde biyopsi ve patoloji incelemesi önemlidir.
Biyopsi neden alınır?
Biyopsi ile;
- Atrofinin varlığı ve yaygınlığı
- H. pylori
- İntestinal metaplazi
- Eşlik eden diğer mikroskobik değişiklikler
değerlendirilebilir. Biyopsi alınması kanser olduğu anlamına gelmez.
Atrofik gastrit kanser midir?
Hayır. Atrofik gastrit mide kanseri değildir.
Bununla birlikte özellikle yaygın atrofi ve intestinal metaplazi bulunan bazı kişilerde gelecekte mide kanseri gelişme riski artabilir.
Bu nedenle herkese aynı yaklaşım uygulanmaz. Atrofinin yeri ve yaygınlığı, intestinal metaplazi, H. pylori durumu, aile öyküsü ve diğer risk faktörleri takip kararında önemlidir.
Ne gibi sorunlara yol açabilir?
Atrofik gastrit birçok kişide belirti vermeyebilir. Bazı hastalarda hazımsızlık, şişkinlik veya erken doyma gibi yakınmalar olabilir.
Özellikle otoimmün gastritte B12 eksikliği, demir eksikliği ve kansızlık gelişebilir. Bu nedenle gerekli hastalarda kan sayımı, demir/ferritin ve B12 düzeyleri değerlendirilir.
Tedavisi var mıdır?
Tedavi öncelikle nedene yöneliktir.
H. pylori varsa uygun eradikasyon tedavisi uygulanır. Otoimmün gastritte ise B12 ve demir eksikliği gibi sonuçlar araştırılır ve gerektiğinde tedavi edilir.
Her atrofik gastrit hastasının sürekli mide koruyucu ilaç kullanması gerekmez.
Takip gerekir mi?
Bazı hastalarda evet. Ancak her atrofik gastrit hastasına aynı sıklıkta endoskopi yapılmaz.
Takip gereksinimi; atrofinin yaygınlığı, intestinal metaplazi bulunması, aile öyküsü ve diğer risk faktörlerine göre kişiye özel belirlenir.
Ne zaman hekime başvurulmalıdır?
Bunlar eşlik ediyorsa geciktirmeyin
Açıklanamayan kansızlık veya demir eksikliği, B12 eksikliği, istemsiz kilo kaybı, sürekli kusma, yutma güçlüğü, kanlı kusma veya siyah dışkılama.
Unutmayın
- Atrofik gastrit Kanser değildir.
- H. pylori Önemli nedenlerinden biridir.
- Otoimmün gastrit B12 ve demir eksikliğiyle ilişkili olabilir.
- Biyopsi Atrofi ve intestinal metaplazinin değerlendirilmesinde önemlidir.
- Takip Her hastada aynı değildir; risk durumuna göre belirlenir.
Bu bilgiler tanı koymak için yeterli değildir
Endoskopide atrofik gastrit düşünüldüğünde biyopsi sonucu, H. pylori durumu, atrofinin yeri ve yaygınlığı ve intestinal metaplazi bulunup bulunmadığı birlikte değerlendirilmelidir.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce