Rektal Kanama: Makattan Kan Gelmesi Ne Anlama Gelir?

Rektal kanama, dışkılama sırasında veya dışında makattan kan gelmesidir. Kan yalnızca tuvalet kâğıdında birkaç damla şeklinde olabileceği gibi dışkının üzerinde, klozette veya dışkıyla karışık olarak da görülebilir.

Rektal kanama bir hastalık değil, bir bulgudur.

En sık nedenleri hemoroid ve anal fissür gibi iyi huylu hastalıklardır. Ancak polip, kolit ve kolorektal kanser gibi hastalıklar da kanama yapabileceğinden tekrarlayan kanama yalnızca hemoroide bağlanmamalıdır.

Kanın görünümü bize ne anlatır?

• Parlak kırmızı kan Genellikle anüs, rektum veya kalın bağırsağın alt bölümlerinden kaynaklanan kanamalarda görülür. Hemoroid ve anal fissür sık nedenlerdir.
• Dışkıya karışmış kan Kan dışkının içine karışmışsa kanama daha yukarıdaki kolon bölümlerinden kaynaklanabilir. Polip, kolit, divertiküler hastalık veya tümörler açısından değerlendirme gerekebilir.
• Siyah, katran gibi dışkı Buna melena denir ve çoğunlukla mide veya duodenum gibi üst sindirim sisteminden kaynaklanan kanamayı düşündürür.

Ancak kanın rengine bakarak kanama yerini kesin olarak belirlemek mümkün değildir.

Rektal kanamanın sık nedenleri nelerdir?

Hemoroid — Genellikle dışkılama sırasında veya sonrasında parlak kırmızı kan görülür. Çoğunlukla ağrısızdır.

Anal fissür — Özellikle sert dışkılama sonrasında parlak kırmızı kanla birlikte şiddetli anal ağrı ve yanma görülebilir.

Divertiküler kanama — Bazen aniden başlayan ve miktarı fazla olabilen ağrısız kanamaya neden olabilir.

Kolit — Ülseratif kolit, Crohn hastalığı, enfeksiyöz veya iskemik kolitlerde kanamaya ishal, mukus, karın ağrısı ve dışkılama aciliyeti eşlik edebilir.

Kolon polipleri — Çoğu polip kanamaz; ancak bazıları gizli veya görünür kanamaya neden olabilir.

Kolorektal kanser — Rektal kanama, dışkılama alışkanlığında değişiklik, demir eksikliği anemisi veya kilo kaybıyla birlikte bulunabilir.

Anjiodisplazi — Özellikle ileri yaşlarda bağırsak duvarındaki damar yapılarına bağlı tekrarlayan kanamalara yol açabilir.

“Bende hemoroid var; kanama ondandır” denebilir mi?

Her zaman hayır.

Hemoroid çok sık kanama yapar; ancak hemoroidin bulunması başka bir kanama nedeninin bulunmadığını göstermez.

Özellikle yeni başlayan veya tekrarlayan kanamada hastanın yaşı, aile öyküsü, kanamanın özellikleri ve eşlik eden belirtiler değerlendirilmelidir.

Hangi durumlarda kolonoskopi gerekir?

Her birkaç damla rektal kanamada otomatik olarak kolonoskopi yapılması gerekmez. Ancak;

• Tekrarlayan veya nedeni açıklanamayan kanama
• Dışkılama alışkanlığında yeni değişiklik
• Demir eksikliği veya kansızlık
• Açıklanamayan kilo kaybı
• Ailede kolorektal kanser veya ileri polip öyküsü
• İleri yaşta yeni başlayan kanama
• İnflamatuvar bağırsak hastalığı şüphesi

gibi durumlarda kolonoskopi gerekebilir.

Muayenede anal bölgenin değerlendirilmesi ve rektal muayene de önemlidir.

Rektal kanama kanser anlamına mı gelir?

Hayır. Rektal kanamanın büyük bölümünün nedeni kanser değildir.

Ancak “kan parlak kırmızı, o hâlde kesin hemoroiddir” demek de doğru değildir.

Kolorektal kanser erken dönemde başka belirti vermeden rektal kanamayla ortaya çıkabilir. Bu nedenle özellikle yeni başlayan veya tekrarlayan kanamanın nedeni belirlenmelidir.

Ne zaman acil değerlendirme gerekir?

Kısaca

• Rektal kanama Bir bulgudur; nedeni araştırılmalıdır.
• En sık nedenler Hemoroid ve anal fissürdür.
• Rektal kanama Tek başına kanser anlamına gelmez.
• Hemoroid bulunması Kanamanın mutlaka hemoroidden geldiğini kanıtlamaz.
• Tekrarlayan veya açıklanamayan kanama Hekim tarafından değerlendirilmelidir.
• Fazla kanama + baş dönmesi/bayılma Acil değerlendirme gerektirir.