Endoskopi görüntüsü: Soliter rektal ülser
Rektumun iç yüzeyinde oluşan yara veya doku değişiklikleri görülmektedir. Bu hastalık genellikle kabızlık, aşırı ıkınma ve dışkılama bozukluklarıyla ilişkilidir.
Kanser değildir. Ancak benzer görünüme neden olabilen başka hastalıkların dışlanması için biyopsi gerekebilir.
Soliter rektal ülser (rektumda yara) nedir?
Soliter rektal ülser, kalın bağırsağın makata yakın son bölümü olan rektumda görülen, genellikle iyi huylu bir hastalıktır.
Bu hastalıkta bağırsak iç yüzeyinde yara, kızarıklık veya kabarıklık oluşabilir. Adında “soliter” (tek) kelimesi bulunsa da bazen birden fazla yara görülebilir. Hatta bazı hastalarda belirgin bir yara bulunmayabilir.
Soliter rektal ülser kanser değildir. Ancak görünümü bazen başka bağırsak hastalıklarıyla karışabilir.
Neden oluşur?
Hastalık çoğunlukla dışkılama sırasında rektumun zorlanması ve bağırsak duvarının tekrarlayan şekilde zarar görmesiyle ilişkilidir.
Özellikle şu durumlarda görülebilir:
- Uzun süren kabızlık
- Tuvalette aşırı ıkınma
- Dışkılama sırasında bağırsağın tam boşalamaması
- Makat ve pelvik taban kaslarının uyumlu çalışmaması
- Rektumun iç kısmının aşağı doğru kayması veya sarkması
Belirtileri nelerdir?
- Makattan kan gelmesi
- Dışkılama sırasında ağrı veya zorlanma
- Sürekli tuvalete gitme ihtiyacı
- Dışkıladıktan sonra bağırsağın tam boşalmadığı hissi
- Dışkıyla birlikte sümüksü salgı (mukus) gelmesi
- Kabızlık
Bazı hastalarda hiçbir belirti olmayabilir.
Tanı nasıl konulur?
Tanı genellikle kolonoskopi veya rektumun endoskopik incelenmesiyle araştırılır.
Şüpheli bölgeden küçük doku örnekleri (biyopsi) alınarak mikroskop altında incelenir.
Biyopsi önemlidir. Çünkü soliter rektal ülser bazen rektum kanseri veya iltihaplı bağırsak hastalıklarıyla karıştırılabilir.
Gerekli durumlarda dışkılama kaslarının çalışmasını değerlendiren özel testler yapılabilir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi, hastalığın nedenine ve şikâyetlerin şiddetine göre planlanır.
- Kabızlığın düzeltilmesi ve dışkının yumuşatılması
- Lifli beslenme ve yeterli su tüketimi
- Tuvalette uzun süre oturmaktan ve aşırı ıkınmaktan kaçınma
- Dışkılama kaslarında uyumsuzluk varsa özel egzersiz ve biyofeedback tedavisi
- Gerekli hastalarda ilaç veya diğer tedavi yöntemleri
Bağırsak sarkması gibi belirgin yapısal sorunların bulunduğu bazı hastalarda cerrahi tedavi gerekebilir.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Makattan tekrarlayan kanama, uzun süren kabızlık, dışkılama güçlüğü veya sürekli tuvalete gitme ihtiyacı varsa gastroenteroloji uzmanına başvurmanız önerilir.
Unutmayın: Soliter rektal ülser genellikle iyi huyludur. Ancak doğru tanı konulması ve dışkılama bozukluğunun tedavi edilmesi, şikâyetlerin düzelmesi ve hastalığın tekrarlamasının önlenmesi açısından önemlidir.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce — kişisel endoskopi arşivi