- 0:06
Kolonoskopi görüntüsü: Bağırsak endometriozisi
Endometriozis, rahim iç yüzeyine benzeyen dokunun bağırsak duvarında bulunmasıdır. Bağırsakta dıştan bası, daralma veya nadiren iç yüzeyde değişikliklere neden olabilir.
Kanser değildir. Ancak bazen bağırsak tümörleriyle karıştırılabilir. Tanı için ultrasonografi, MR ve gerektiğinde başka incelemeler yapılır.
Bağırsak endometriozisi nedir?
Endometriozis, normalde rahmin iç yüzeyini döşeyen dokuya benzeyen hücrelerin rahim dışında bulunmasıdır.
Bu hücreler bazen bağırsakların yüzeyine veya duvarına yerleşebilir. Bu duruma bağırsak endometriozisi (endometriozis koli) denir.
En sık kalın bağırsağın son bölümlerinde, özellikle rektum ve sigmoid kolonda görülür.
Kanser değildir. Ancak bazı hastalarda bağırsak duvarında sertleşme, daralma ve dışkılama güçlüğüne neden olabilir.
Kimlerde görülür?
Genellikle üreme çağındaki kadınlarda görülür. Özellikle ağrılı adet gören, endometriozis tanısı bulunan veya gebe kalmakta güçlük yaşayan kadınlarda bağırsak tutulumu da bulunabilir.
Belirtileri nelerdir?
- Adet döneminde artan karın ve kasık ağrısı
- Dışkılama sırasında ağrı
- Kabızlık, ishal veya karında şişkinlik
- Bağırsakların tam boşalmadığı hissi
- Nadiren adet dönemleriyle ilişkili makattan kanama
- İleri durumlarda bağırsakta daralma ve dışkılama güçlüğü
Önemli: Bağırsak şikâyetlerinin özellikle adet dönemlerinde artması, endometriozis açısından önemli bir ipucu olabilir.
Neden oluşur?
Endometriozisin kesin nedeni henüz tam olarak bilinmemektedir. Hormonal, bağışıklık sistemiyle ilgili ve genetik faktörlerin rol oynadığı düşünülmektedir.
Bağırsaktaki endometriozis odakları zamanla çevre dokularda iltihabi reaksiyona ve yapışıklıklara neden olabilir.
Tanı nasıl konulur?
Tanıda hastanın şikâyetleri, kadın hastalıkları muayenesi ve görüntüleme yöntemleri birlikte değerlendirilir.
Özellikle uzman tarafından yapılan ultrasonografi ve pelvik MR önemli bilgiler sağlayabilir.
Kolonoskopi, bağırsak iç yüzeyini değerlendirmek ve başka hastalıkları araştırmak için kullanılabilir. Ancak endometriozis çoğunlukla bağırsak duvarının dış veya derin tabakalarında bulunduğundan kolonoskopinin normal olması bağırsak endometriozisini dışlamaz.
Bazı hastalarda tanı ve tedavi için laparoskopi adı verilen cerrahi yöntem gerekebilir.
Tedavisi nasıl yapılır?
Tedavi; hastanın şikâyetlerine, bağırsaktaki tutulumun derecesine ve gebelik planına göre belirlenir.
- Ağrıların azaltılması için ilaç tedavisi
- Uygun hastalarda hormonal tedavi
- Bağırsakta ciddi daralma, belirgin şikâyet veya tedaviye direnç varsa cerrahi tedavi
Her bağırsak endometriozisi hastasının ameliyat olması gerekmez.
Tedavi genellikle kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ile gerektiğinde gastroenteroloji ve kolorektal cerrahi uzmanlarının birlikte değerlendirmesiyle planlanır.
Ne zaman doktora başvurmalısınız?
Özellikle adet dönemlerinde artan karın ağrısı, dışkılama güçlüğü, kabızlık veya makattan kanama şikâyetleriniz varsa doktora başvurmanız önerilir.
Şiddetli karın ağrısı, belirgin karın şişliği, sürekli kusma veya gaz ve dışkı çıkaramama durumunda acil değerlendirme gerekir.
Unutmayın: Bağırsak endometriozisi kanser değildir. Ancak yaşam kalitesini bozabilir ve bazı hastalarda ciddi bağırsak sorunlarına yol açabilir. Doğru tanı ve uygun tedaviyle şikâyetler kontrol altına alınabilir.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce — kişisel endoskopi arşivi