Lomotil, ishali azaltmak amacıyla kullanılan bir ilaçtır. İçerisinde iki etken madde bulunur: difenoksilat ve atropin.
Difenoksilat bağırsak hareketlerini yavaşlatır. Atropin ise çok düşük miktarda bulunur ve ilacın kötüye kullanımını caydırmaya yardımcı olur.
Lomotil antibiyotik değildir. İshale neden olan mikropları ortadan kaldırmaz.
Lomotil nasıl etki eder?
Normalde bağırsaklar, sindirilen besinleri ve sıvıları belirli bir hızda ilerletir. İshal sırasında bağırsak içeriği hızlı ilerleyebilir ve dışkıyla fazla miktarda su kaybedilebilir.
Lomotil bağırsak hareketlerini yavaşlatarak suyun bağırsaktan emilmesine daha fazla zaman tanır.
Böylece dışkılama sıklığı ve dışkının sulu olması azalabilir.
Ancak ishalin azalması, ishale neden olan hastalığın iyileştiği anlamına gelmez.
Hangi durumlarda kullanılır?
Akut ishal
Ani başlayan bazı ishallerde, doktorun uygun görmesi hâlinde, belirtileri kısa süreli kontrol etmek için kullanılabilir.
Ancak akut ishallerin önemli bir bölümü kendiliğinden düzelir. Tedavide öncelik, kaybedilen su ve minerallerin yerine konulmasıdır.
Ateşli, kanlı veya bazı bakterilere bağlı ishallerde Lomotil kullanılması zararlı olabilir.
Kronik ishal
Uzun süren bazı ishal türlerinde, altta yatan neden araştırıldıktan sonra, dışkılama sıklığını azaltmak amacıyla kullanılabilir.
Ancak kronik ishalin nedeni çölyak hastalığı, ilaçlar, safra asidi emilim bozukluğu veya başka bir bağırsak hastalığı olabilir.
Bu nedenle Lomotil, kronik ishalin nedenini araştırmanın yerine geçmez.
İltihaplı bağırsak hastalıkları
Crohn hastalığı veya ülseratif koliti bulunan bazı hastalarda ishal görülebilir.
Ancak aktif ve özellikle ağır ülseratif kolitte, bağırsak hareketlerini yavaşlatan ilaçlar ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
Bu nedenle iltihaplı bağırsak hastalığı bulunan kişiler Lomotil’i doktor önerisi olmadan kullanmamalıdır.
Lomotil nasıl kullanılır?
Lomotil ağızdan tablet şeklinde kullanılır.
Yaygın tablet formunda 2,5 mg difenoksilat hidroklorür ve 0,025 mg atropin sülfat bulunur. Ürünlerin içeriği ve ruhsat koşulları ülkeye göre kontrol edilmelidir.
İlacın dozu ve kullanım süresi, hastanın yaşına, ishalin nedenine ve şiddetine göre belirlenir.
- Doktorun önerdiği doz aşılmamalıdır.
- İshal sırasında yeterli sıvı ve mineral alınmalıdır.
- İlacın etkisi yetersizse doz kendi kararıyla artırılmamalıdır.
- Uyku hâli veya baş dönmesi gelişirse araç kullanılmamalıdır.
- İlaç çocukların ulaşamayacağı yerde saklanmalıdır.
Lomotil, sıvı ve elektrolit kaybının giderilmesinin yerine geçmez.
Lomotil’in yan etkileri nelerdir?
Lomotil bazı hastalarda yan etkilere neden olabilir.
Görülebilen yan etkiler
- Bulantı
- Karında rahatsızlık
- Kabızlık
- Baş dönmesi
- Uyku hâli
- Ağız kuruluğu
Daha ciddi yan etkiler
Nadiren belirgin bilinç değişikliği, bağırsak hareketlerinin aşırı yavaşlaması, bağırsak tıkanıklığına benzer durumlar veya solunum baskılanması görülebilir.
Özellikle önerilenden yüksek doz alınması ciddi zehirlenmeye yol açabilir.
Şiddetli karın şişliği, solunum güçlüğü, aşırı uyku hâli veya bilinç değişikliği gelişirse acil tıbbi yardım gerekir.
Hangi durumlarda kullanılmamalıdır?
Lomotil bazı ishal türlerinde hastalığın ağırlaşmasına neden olabilir.
Özellikle şu durumlarda kullanılmamalı veya doktor tarafından dikkatle değerlendirilmelidir:
- Kanlı dışkılama ve yüksek ateşle seyreden ishal
- Bazı bakteriyel bağırsak enfeksiyonları
- Antibiyotik kullanımı sonrasında gelişen Clostridioides difficile enfeksiyonu
- Ağır aktif ülseratif kolit
- Bağırsak tıkanıklığı şüphesi
- Ciddi sıvı kaybı
- Safra yollarının tamamen tıkalı olduğu durumlar
- Difenoksilat veya atropine karşı alerji
Özellikle ağır ülseratif kolitte toksik megakolon adı verilen, kalın bağırsağın tehlikeli biçimde genişlediği bir komplikasyon gelişebilir.
Çocuklarda kullanılabilir mi?
Lomotil çocuklarda özellikle dikkat gerektiren bir ilaçtır.
ABD’deki güncel ürün bilgisine göre 6 yaşından küçük çocuklarda kesinlikle kullanılmamalıdır. Aynı ürünün ishal tedavisindeki güvenlilik ve etkinliği 13 yaşından küçük çocuklarda gösterilmemiştir.
Çocuklarda yanlışlıkla veya yüksek dozda alınması ciddi solunum baskılanmasına ve hayati tehlikeye neden olabilir.
Çocuklara doktor önerisi olmadan Lomotil verilmemelidir.
Türkiye’deki ürünün güncel yaş sınırları için yerel kullanma talimatı esas alınmalıdır.
Diğer ilaçlarla etkileşir mi?
Lomotil özellikle uyku veren veya sinir sistemi üzerinde baskılayıcı etkisi bulunan ilaçlarla birlikte kullanıldığında risk oluşturabilir.
Bunlar arasında bazı uyku ilaçları, sakinleştiriciler ve opioid ağrı kesiciler bulunur.
Alkol de uyku hâli ve diğer yan etkileri artırabilir.
Bu nedenle tedavi sırasında alkol kullanılmamalı, kullanılan diğer ilaçlar doktora bildirilmelidir.
Gebelikte ve emzirme döneminde kullanılabilir mi?
Gebelikte Lomotil’in güvenliliğine ilişkin veriler sınırlıdır. Kullanım kararı hekim tarafından verilmelidir.
Emzirme döneminde de ilacın anne sütüne geçebilen bileşenleri nedeniyle dikkat gerekir.
Gebeler ve emziren anneler doktor önerisi olmadan kullanmamalıdır.
Lomotil bağımlılık yapar mı?
Difenoksilat, opioid özellikleri bulunan bir ilaçtır.
Önerilen dozlarda ishal tedavisi amacıyla kullanıldığında bağımlılık riski düşük olmakla birlikte, yüksek dozda veya kötüye kullanıldığında bağımlılık ve ciddi zehirlenme riski vardır.
Bu nedenle Lomotil’in tamamen bağımlılık yapmayan, zararsız bir ishal ilacı olduğu söylenmemelidir.
İshalde ne zaman doktora başvurulmalıdır?
Aşağıdaki durumlarda tıbbi değerlendirme gerekir:
- Kanlı veya siyah dışkılama
- Yüksek ateş
- Şiddetli karın ağrısı
- Belirgin karın şişliği
- Ağız kuruluğu, idrar azalması veya baş dönmesi gibi sıvı kaybı belirtileri
- Uzayan veya giderek ağırlaşan ishal
- Antibiyotik kullanımı sonrasında gelişen belirgin ishal
Özellikle ileri yaştaki, bağışıklığı baskılanmış veya önemli ek hastalıkları bulunan kişilerde sıvı kaybı daha ciddi sonuçlara yol açabilir.
Sık sorulan sorular
Lomotil ishali tamamen tedavi eder mi?
Hayır. Dışkılama sıklığını azaltabilir ancak ishale neden olan hastalığı ortadan kaldırmaz.
Lomotil antibiyotik midir?
Hayır. Antibiyotik değildir ve bağırsak enfeksiyonlarına neden olan mikropları öldürmez.
Lomotil ile loperamid aynı mıdır?
Hayır. İkisi de bağırsak hareketlerini yavaşlatarak ishali azaltabilir. Ancak etken maddeleri, yan etki özellikleri ve kullanım sınırlamaları farklıdır.
Lomotil her ishalde kullanılabilir mi?
Hayır. Özellikle kanlı, ateşli veya bazı enfeksiyonlara bağlı ishallerde kullanılması sakıncalıdır.
Lomotil kullanırken bol su içilmeli midir?
İshal sırasında kaybedilen su ve minerallerin yerine konulması önemlidir. Gerektiğinde ağızdan sıvı-elektrolit çözeltileri kullanılabilir.
Lomotil uzun süre kullanılabilir mi?
Bazı kronik ishal hastalarında doktor kontrolünde kullanılabilir. Ancak uzun süreli tedaviden önce ishalin nedeni araştırılmalıdır.
Önemli bilgilendirme: Bu sayfa genel sağlık bilgisi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Lomotil her ishal türünde güvenli değildir. Özellikle çocuklarda, enfeksiyona bağlı ishallerde ve aktif ülseratif kolitte ciddi riskler taşıyabilir. Doktor önerisi olmadan kullanılmamalıdır.
Kaynaklar
- Prof. Dr. Ali Tüzün İnce — kişisel endoskopi arşivi