H2 Bloker İlaçlar

H2 blokerler, midenin ürettiği asit miktarını azaltan ilaçlardır. Reflü, mide yanması ve bazı mide-onikiparmak bağırsağı ülserlerinin tedavisinde kullanılabilir.

Bu ilaçlar kortizon veya antibiyotik değildir. Bağımlılık yapmazlar.

H2 blokerler nasıl etki eder?

Mide, besinlerin sindirilmesine yardımcı olmak için asit üretir. Ancak mide asidinin yemek borusuna kaçması yanmaya, mide ve onikiparmak bağırsağındaki koruyucu tabakanın zarar görmesi ise ülserlere neden olabilir.

Midedeki asit üretimini artıran maddelerden biri histamindir. H2 blokerler, histaminin mide hücrelerindeki etkisini engelleyerek asit üretimini azaltır.

Böylece mide yanması ve ekşime gibi yakınmalar hafifleyebilir.

H2 bloker ilaçlar hangileridir?

Bu grupta bulunan başlıca etken maddeler şunlardır:

• Famotidin: Günümüzde kullanılan H2 blokerlerden biridir.
• Simetidin: Mide asidini azaltır ancak diğer ilaçlarla etkileşimi daha fazla olduğundan kullanımı sınırlıdır.
• Nizatidin: Aynı gruptadır; bulunabilirliği ülkelere göre değişir.
• Ranitidin: Geçmişte yaygın kullanılmıştır. Ancak bazı ürünlerde NDMA adlı istenmeyen bir maddenin bulunması nedeniyle 2020 yılında birçok ülkede piyasadan çekilmiştir.

İlaçların marka isimleri ve piyasada bulunma durumları zamanla değişebilir.

Önemli: Lansor (lansoprazol), H2 bloker değildir. Proton pompası inhibitörü adı verilen farklı bir ilaç grubuna aittir.

Hangi hastalıklarda kullanılır?

Gastroözofageal reflü

Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır. Göğüste yanma, ağıza acı veya ekşi su gelmesi gibi şikâyetlere neden olabilir.

H2 blokerler özellikle hafif ve aralıklı reflü yakınmalarında yararlı olabilir.

Ancak yemek borusunda belirgin iltihaplanma veya yara oluşmuşsa proton pompası inhibitörleri genellikle daha etkili tedavilerdir.

Mide ve onikiparmak bağırsağı ülserleri

H2 blokerler mide asidini azaltarak bazı ülserlerin iyileşmesine yardımcı olabilir.

Günümüzde ülser tedavisinde çoğunlukla proton pompası inhibitörleri tercih edilir.

Ülsere Helicobacter pylori bakterisi neden olmuşsa, yalnızca asit azaltıcı ilaç kullanmak yeterli değildir. Bakterinin uygun ilaçlarla tedavi edilmesi gerekir.

Gece ortaya çıkan mide yanması

Bazı hastalarda mide yanması özellikle gece belirginleşir.

H2 blokerler, doktorun uygun gördüğü hastalarda gece yakınmalarını azaltmak için kullanılabilir.

Ancak bu ilaçların düzenli ve sürekli kullanılmasıyla zaman içinde asit azaltıcı etkileri zayıflayabilir. Bu nedenle her hastada uzun süreli kullanım uygun olmayabilir.

H2 blokerler nasıl kullanılır?

İlacın dozu, alınma zamanı ve tedavi süresi hastalığa göre değişir.

Bazı hastalarda günde bir kez, bazılarında ise farklı sıklıklarla kullanılabilir.

H2 blokerler genellikle yemeklerden bağımsız alınabilir. Ancak kullanılacak ilacın ürün bilgisi ve doktorun önerisi esas alınmalıdır.

Böbrek fonksiyonları azalmış hastalarda, özellikle famotidin için doz ayarlaması gerekebilir.

İlaç doktor önerisi olmadan yüksek dozda veya uzun süre kullanılmamalıdır.

H2 blokerler ile antasitler aynı mıdır?

Hayır.

Antasitler, midede bulunan asidi etkisiz hâle getirerek kısa süreli rahatlama sağlar.

H2 blokerler ise midenin yeni asit üretmesini azaltır. Etkileri antasitlere göre daha uzun sürebilir.

Bazı durumlarda birlikte kullanılmaları mümkündür. Ancak kullanılan antasidin türüne göre ilaçlar arasında zaman aralığı bırakılması gerekebilir.

Bu nedenle antasit veya başka bir mide ilacı kullanıyorsanız doktorunuza ya da eczacınıza danışmalısınız.

H2 blokerlerin yan etkileri nelerdir?

H2 blokerler genellikle iyi tolere edilir.

Görülebilen yan etkiler

• Baş ağrısı
• Baş dönmesi
• Bulantı
• Kabızlık
• İshal
• Karında rahatsızlık hissi

Daha seyrek görülen önemli sorunlar

Özellikle ileri yaştaki veya böbrek fonksiyonları bozulmuş hastalarda bilinç bulanıklığı gibi sinir sistemiyle ilgili yan etkiler görülebilir.

Nadiren ciddi alerjik reaksiyonlar veya kalp ritmiyle ilgili sorunlar gelişebilir.

Nefes darlığı, yüzde veya boğazda şişme, bayılma ya da belirgin bilinç değişikliği gelişirse acil tıbbi yardım alınmalıdır.

Diğer ilaçlarla etkileşir mi?

Evet, bazı H2 blokerler diğer ilaçların etkisini değiştirebilir.

Özellikle simetidin, birçok ilacın vücuttan uzaklaştırılmasını etkileyebilir.

Ayrıca mide asidinin azalması, bazı ilaçların bağırsaktan emilimini değiştirebilir.

Düzenli ilaç kullanan hastalar, özellikle kan sulandırıcı, epilepsi ilacı veya mantar tedavisinde kullanılan ilaçları alıyorlarsa doktorlarına bilgi vermelidir.

Kimler dikkatli kullanmalıdır?

Aşağıdaki hastalarda ilaç seçimi ve dozu dikkatle değerlendirilmelidir:

• Böbrek hastalığı bulunanlar
• İleri yaştaki hastalar
• Birden fazla ilaç kullananlar
• Gebeler ve emziren anneler
• Daha önce bu ilaçlara karşı alerji gelişenler

Ayrıca yutma güçlüğü, açıklanamayan kilo kaybı, kanlı kusma, siyah dışkılama veya kansızlık gibi belirtiler varsa yalnızca mide ilacı kullanarak şikâyetleri baskılamak doğru değildir. Bu durumlarda tıbbi değerlendirme gerekir.

Sık sorulan sorular

H2 blokerler ile omeprazol ve pantoprazol aynı mıdır?

Hayır. Omeprazol, pantoprazol ve lansoprazol proton pompası inhibitörüdür. Bu ilaçlar mide asidini H2 blokerlerden farklı bir mekanizmayla azaltır ve genellikle daha güçlü asit baskılanması sağlar.

H2 blokerler bağımlılık yapar mı?

Hayır. Bağımlılık yapmazlar. Ancak ilaç bırakıldığında altta yatan hastalık devam ediyorsa mide yanması yeniden ortaya çıkabilir.

H2 blokerler uzun süre kullanılabilir mi?

Bazı hastalarda uzun süreli kullanım gerekebilir. Ancak tedavinin gerekliliği, dozu ve süresi belirli aralıklarla değerlendirilmelidir.

H2 blokerler mide kanserini önler mi?

Hayır. H2 blokerlerin mide kanserini önlediği gösterilmemiştir. Ayrıca mide yakınmalarının azalması, altta yatan ciddi bir hastalığın bulunmadığını kesin olarak göstermez.

H2 blokerler her reflü hastasında yeterli midir?

Hayır. Hafif yakınmalarda yararlı olabilirler. Ancak şiddetli reflü, yemek borusunda erozyon veya komplikasyon gelişen hastalarda farklı tedaviler gerekebilir.

Önemli bilgilendirme: Bu sayfa genel sağlık bilgisi vermek amacıyla hazırlanmıştır. H2 bloker ilaçların seçimi, dozu ve kullanım süresi hastanın hastalığına, böbrek fonksiyonlarına ve kullandığı diğer ilaçlara göre belirlenmelidir.